Nitraatrijke groenten: gezond of ongezond om te eten?

‘Veel nitraatrijke groenten eten is ongezond’. Het is zo’n idee waar de meeste van ons wel eens iets over hebben gehoord, maar het precieze hoe en wat is niet echt duidelijk. De bekende klok die we horen luiden maar waarvan we de klepel niet weten te vinden, zeg maar. Waarom zouden nitraatrijke groenten slecht zijn voor je? En zijn ze dat ook echt, of is het maar een fabeltje?

Een overzicht van nitraatrijke groenten

Als eerste is het handig te weten over welke groenten het gaat als we spreken van nitraatrijke groenten. Nitraatrijke groenten zijn onder andere spinazie, sla, andijvie, snijbiet, raapstelen, spitskool, chinese kool en paksoi. Dat veel groene bladgroenten tot de nitraatrijke groenten worden gerekend, is niet zo gek.

Nitraat komt namelijk vooral voor in de stengels, bladeren en nerven van planten. Maar naast de typische bladgroenten bestaan er wel degelijk nog meer nitraatrijke groenten. Dat zijn bijvoorbeeld rode biet, koolrabi, wortelen, bleekselderij en venkel.

Zijn nitraatrijke groenten echt zo ongezond?

Het idee dat het eten van veel nitraatrijke groenten gezondheidsrisico’s met zich meebrengt, is gebaseerd op het volgende: Nitraat is een stof die in veel voedingsmiddelen voorkomt, vaak van nature. Soms wordt nitraat, (en nitriet) toegevoegd als conserveermiddel. Daarnaast komen soms verhoogde concentraties nitraat in het grondwater voor.

Met nitraat op zich is eigenlijk niets mis. Het probleem zit ‘m in het feit dat nitraat in ons lichaam soms omgezet wordt in nitriet. Deze stof kan als gevolg hebben dat de zuurstof in het bloed gebonden wordt aan hemoglobine waardoor het niet meer, of minder, beschikbaar is voor andere taken. Hierdoor kan zuurstoftekort ontstaan in weefsels. Oudere kinderen en volwassenen beschikken doorgaans wel over enzymen die als het ware de zuurstof weer losmaken van de hemoglobine. Voor baby’s is het risico wat groter.

Hoewel de gevolgen van nitriet in het lichaam op zich dus best meevallen, kan nitriet zelf ook weer omgezet worden in andere stoffen: de zogenaamde nitrosaminen. Nitrosaminen leken bij proefdieren de kans op bepaalde vormen van kanker te verhogen. Die vorming van nitrosaminen kan plaatsvinden wanneer het lichaam tegelijkertijd beschikt over bepaalde enzymen uit vis of schelpdieren.

Maar, in nitraatrijke groenten zit tegelijkertijd vitamine C. Die stof gaat de vorming van nitrosaminen weer tegen. De vermeende effecten van het eten van nitraatrijke groenten worden dus eigenlijk door andere stoffen en processen in het lichaam als het ware vanzelf opgeheven.

Herziening voedingsadviezen over nitraatrijke groenten

Hou je nu toch een beetje een naar gevoel over aan deze informatie over nitraat en nitriet? Bedenk je dan dat nieuwe bevindingen wat betreft de risico’s genoeg reden waren voor instanties als het Voedingscentrum om hun adviezen met betrekking tot nitraatrijke groenten te wijzigen, en een aantal zelfs op te heffen. En dat doen ze natuurlijk niet zomaar.

Vroeger werd aangeraden om niet vaker dan twee keer per week nitraatrijke groenten te eten, en om nitraatrijke groenten niet opnieuw op te warmen. Maar die adviezen zijn dus verouderd.
Een ander verouderd advies hield in dat je nitraatrijke groenten beter niet kon combineren met vis of schelpdieren, in verband met de vorming van nitrosaminen. Maar omdat weer andere stoffen uit diezelfde nitraatrijke groenten de vorming van nitrosaminen juist tegengaan, is ook dat advies inmiddels opgeheven.

Tegenwoordig geldt geen enkele beperking meer voor de hoeveelheid nitraatrijke groenten voor volwassenen. De enige beperkingen betreffen kinderen jonger dan zes maanden en sporters die gebruikmaken van nitraatrijke supplementen. Voor voeding voor baby’s dien je geen water uit eigen bron te gebruiken. Voor nitraatrijke supplementen, zoals een concentraat van rode bietensap, geldt dat je ze niet dagelijks moet gebruiken.

Hoe nuttig was dit artikel?

Klik op de sterren om te beoordelen!

Gemiddelde score: / 5. Aantal stemmen:

Het spijt me dat dit bericht niet nuttig was voor jou!

Laat me dit bericht verbeteren!

Niels van Loon
 

Al sinds ik me kan herinneren, heb ik een grote liefde voor voeding, sport en een gezonde levensstijl. Nu werk ik als online leefstijlcoach/voedingscoach en motiveer ik anderen om gezonder te leven.

>