2

Hoe gezond is ‘verse’ sinaasappelsap?

Heb je geen tijd voor een uitgebreid ontbijt of om fruit te schillen of pellen? Dan grijp je al gauw naar een glas ‘gezonde’ vruchtensap, zoals sinaasappelsap. Maar is sinaasappelsap echt gezond? Of hopen we dat maar omdat het ons zo veel gebruikersgemak biedt?

Wat zijn sinaasappelen?

We beginnen bij het begin. Sinaasappelsap is een vruchtensap dat wordt gemaakt van – je raadt het al – sinaasappelen. Dit is een vrucht van de sinaasappelboom (Citrus sinensis) en valt onder het geslacht Citrus. Een andere benaming is zoete sinaasappel, om het te onderscheiden van de zure of bittere sinaasappel.

De sinaasappel groeit van nature niet in Nederland. Wij Nederlanders importeren deze vrucht uit subtropische landen rondom de Middellandse Zee, zoals Israël, Spanje en Marokko. Een onrijpe sinaasappel heeft een groene kleur, tijdens het rijppingsproces verandert dit in de feloranje kleur zoals wij deze kennen. De sinaasappels die uit deze gebieden komen, worden veelal gebruikt voor directe consumptie. Perssinaasappelen die worden gebruikt voor sapjes en smoothies, komen voornamelijk uit Brazilië.

Het vruchtvlees van de sinaasappel heeft een herkenbare, frisse smaak. Dit maakt het een zoete vrucht die op veel manieren kan worden ingezet. Bijvoorbeeld als grondstof voor ranja, maar ook de schil kan worden gebruikt als smaakmaker voor witbier of het wordt gekonfijt voor gebak. Maar sinaasappelsap is toch veruit wel waar de meeste sinaasappelen in terecht komen. Sinaasappelsap wordt in Nederland veel gedronken bij het ontbijt, als vervanger voor onder andere melk.

De vrucht zelf is gezond door onder andere zijn hoge vitamine C-gehalte. In een sinaasappel zit genoeg vitamine C voor 80% van de dagelijks aanbevolen hoeveelheid. Vitamine C is op zijn beurt weer goed voor je weerstand, botten, huid, bloedvaten, zenuwstelsel en geeft het je energie. Naast vitamine C zijn sinaasappelen ook een bron van foliumzuur en verschillende vezels.

Wat is sinaasappelsap?

Sinaasappelsap is dan ook letterlijk niks anders dan het vruchtensap dat je krijgt wanneer je het binnenste van een sinaasappel perst. Het heeft een herkenbare zoetzure smaak, net als de sinaasappel zelf. Zoals gezegd komt het meeste sap uit Brazilië, maar ook Florida (VS) en Spanje zijn grote exporteurs.

De vrucht kan het beste worden geoogst in de lente, deze sinaasappels zijn het meest geschikt voor vruchtensap. Maar door de technologieën van tegenwoordig, kunnen de vruchten vrijwel het hele jaar door groeien en worden geoogst. Sinaasappels kunnen onderling qua smaak verschillen, doordat het proces bij ieder bedrijf anders is, smaken verschillende merken sinaasappelsap heel verschillend van elkaar. Enkele bekende merken zijn: Appelsientje, CoolBest, Goldhorn en Tropicana.

Sinaasappelsap uit pak

Als je weleens sinaasappelsap drinkt, zal je verschil proeven tussen de bekende merken. Maar er is ook veel verschil tussen zelf geperste sinaasappelsap en dat uit een pak. Dit komt door de manier van verwerken. Het is heel kostbaar om de sinaasappels als kant-en-klare vruchtensap te vervoeren. Daarom wordt voor het transport, vrijwel al het water verdampt uit het sap. Hierdoor blijft er een zogenaamd concentraat over.

Een concentraat is een poeder of vloeistof die een of meerdere stoffen in grote hoeveelheden bevat. Soms zelfs in de pure vorm. Maar je kan een concentraat niet rechtstreeks nuttigen. Eenmaal aangekomen in Nederland wordt het sinaasappelconcentraat daarom verdund met water, zodat je weer de originele samenstelling krijgt. Tijdens het transport van het concentraat worden ook de smaakstoffen gescheiden van het concentraat, deze worden diepgevroren en gescheiden vervoerd.

Mocht je dus op een pak zien staan dat het sinaasappelsap ‘uit concentraat’ gemaakt is, dan heeft het vruchtensap dus een heel andere oorsprong dan wanneer je de sinaasappelen zelf perst. Op verpakkingen staan dan ook vaak termen zoals vers geplukt en geperst. Het klopt dat de vruchten verst geplukt en geperst zijn, maar daarna is er concentraat van gemaakt voor het internationale transport.

De verschillende smaken tussen de onderlinge merken komt ook doordat ze allen andere toevoegingen gebruiken. Soms wordt er – naast het al bestaande fruitsuiker – extra suiker toegevoegd om het sap nóg zoeter te maken. Tevens bestaat sinaasappelsap uit een pak ook niet altijd voor 100% uit sinaasappelsap. Als er minimaal 50% sap inzit, mag er op de verpakking staan dat het sinaasappelsap is.

Verse sinaasappelsap

Sinaasappelsap kan je ook heel eenvoudig zelf maken. Met een citruspers kan je in een handomdraai je eigen sap produceren. Hierbij is het wel verstandig om te kiezen voor speciale perssinaasappelen. Deze bevatten meer sap dan handsinaasappelen en zijn hierdoor minder lekker en handig om te eten, maar ze zijn ideaal voor het persen. Maar is het ook daadwerkelijk gezond om dagelijks sinaasappelsap te nuttigen?

Is sinaasappelsap gezond?

Om deze vraag te beantwoorden, kunnen we het beste een onderscheid maken tussen sinaasappelsap uit een pak en de zelf geperste variant. Dat maakt namelijk nogal een groot verschil. Zoals gezegd is het sap uit een pak gemaakt van concentraat, het is dus eigenlijk niet helemaal vers. Daarbij kunnen er – afhankelijk van de fabrikant – extra stoffen zijn toegevoegd om het sap aantrekkelijker te maken.

Sinaasappelsap dat je zelf hebt geperst, bevat tot zo’n 50% meer vitamine C dan sap dat gemaakt is uit concentraat. Maar sap uit een pak is niet alleen maar suiker, ook daar zit alsnog een hele boel vitamine C in.

Fruitsuikers

Of je nou een variant hebt waar extra suikers aan zijn toegevoegd of niet, van nature zitten er sowieso al fruitsuikers in sinaasappelen en sinaasappelsap. Onderschat dit niet, er kunnen wel tot 7 suikerklontjes per glas aan fruitsuikers inzitten.

Ter vergelijking, dit is ongeveer evenveel als een glas frisdrank. De vitamines en andere voedingsstoffen uit sinaasappelsap zijn wel degelijk gezond, maar met een glas per dag krijg je al wel voldoende binnen. Je lichaam behandelt fruitsuiker namelijk hetzelfde als de ongezonde suikers uit frisdrank: je wordt er dik van. Naast dat de fruitsuikers invloed hebben op je gewicht, tast sinaasappelsap je gebit aan.

Houd de fruitsuikers ook bij andere vruchtensapjes in je achterhoofd. Hoe meer vruchten in je vruchtensap of smoothie zitten, des te meer fruitsuikers erin verwerkt zijn.

De beste optie? Sinaasappelen eten

Natuurlijk is sinaasappelsap alsnog wel veel gezonder dan frisdrank. Vooral als je het zelf perst, ben je goed bezig. Toch loop je bijvoorbeeld wel de goede vezels uit het vruchtvlees mis door de sinaasappelen te persen. In het ergste geval kan teveel sinaasappelsap een bijdrage leveren bij het ontstaan van overgewicht en diabetes type 2. Het wordt daarom aangeraden om zo min mogelijk sap te drinken. Het staat dan ook niet in de Schijf van Vijf.

Het beste wat je kunt doen, is het eten van een niet geperste sinaasappel en om als drinken een glas water te nemen. Je krijgt hierdoor gezonde vezels binnen (die bij het persen blijven hangen in de zeef) én het zorgt ook nog eens voor een verzadigd gevoel. Dit laatste is ook belangrijk, want sinaasappelsap verzadigt namelijk niet waardoor je wellicht meerdere glazen per dag gaat drinken. Dan krijg je natuurlijk veel te veel suikers binnen. Vanzelfsprekend zit in sinaasappelsap ‘met stukjes’ wel vruchtvlees.

Al met al is sinaasappelsap helaas niet zo heel gezond. De vele vruchtsuikers zorgen voor veel calorieën, en daarbij kan het je tanden aantasten. Mocht je toch heel graag een glas jus d’orange willen, pers het dan zelf zodat je er in ieder geval zeker van bent dat er geen extra kunstmatige stoffen aan zijn toegevoegd en zodat je meer van de gezonde vezels binnenkrijgt. Maar het beste is dus, om gewoon zelf een lekker, sappige sinaasappel te eten.

Niels van Loon
 

Al sinds ik me kan herinneren, heb ik een grote liefde voor voeding, sport en een gezonde levensstijl. Nu werk ik als online leefstijlcoach/voedingscoach en motiveer ik anderen om gezonder te leven.

  • Willem schreef:

    Ik had dat al eens ervaren. In Zuid Spanje elke ochtend 5a6 sinaasappelen geperst. Kosten daar erg weinig 🙂 Maar mijn zuiker spiegel werd dramatisch hoog.

  • Renée schreef:

    Ik vraag me af of drinken van 1 glas verse sap van fruit (evt. gecombineerd met groente) beter is, als je niet graag fruit eet, dan helemaal geen fruit. Omdat ik dus niet graag fruit eet, ben ik ‘t gaan drinken (1x per dag ivm anders te veel suiker). Lijkt mij gezondere optie dan helemaal geen fruit. Dus ben benieuwd of dit ‘n goede gedachte is.

  • >