GezondheidGezondheid

Fruitsuiker versus tafelsuiker: wat is gezonder?

Het is je vast niet ontgaan dat een van de nieuwste ‘zondebokken’ in dieetland de witte, geraffineerde tafelsuiker is. Hoewel die suiker generaties lang gewoon is gebruikt en mensen er honderd mee zijn geworden, claimen sommige mensen nu dat het ‘puur vergif’ is en de oorzaak van zo ongeveer al het overgewicht in de wereld. Dat we die extremen tot het rijk der fabelen mogen verwijzen, is logisch. Maar we weten ook echt wel dat te veel suiker eten ontzettend ongezond is. Hoe steekt dat nu precies in elkaar? En hoe zit het met natuurlijke suiker zoals in fruit?

Suiker in fruit en fruitsuiker: het verschil

Met de term fruitsuiker of vruchtensuiker wordt naar een heel specifieke monosacharide verwezen, die van nature voorkomt in onder andere fruit, suikerbieten en suikerriet: fructose. De molecuulformule hiervan is C6H12O6.

Die term ‘fruitsuiker’ is wel wat verwarrend: het is namelijk niet de enige suiker in fruit. De fructose in fruit komt vooral gebonden voor met een andere suiker, glucose. Deze twee soorten suiker in fruit, glucose en fructose, vormen samen sacharose.

Wat is precies kristalsuiker of tafelsuiker?

De ‘gewone’ witte suiker is niets meer dan die sacharose die we ook in fruit aantreffen, in pure vorm. Die suiker wordt bij ons meestal uit suikerbieten gewonnen. Er wordt verder niets aan die suiker toegevoegd. Het is iets wat veel mensen niet beseffen maar die pure sacharose is dus in chemisch opzicht precies dezelfde suiker als de sacharose die in het fruit zit wat je eet.

Gewone suiker in fruit of tafelsuiker: wat is nu het beste?

Het zal je misschien verbazen, maar het maakt dus eigenlijk niet uit of je suiker uit plantaardige bronnen binnen krijgt of witte kristalsuiker die daar uit gewonnen is. Dus hoe zit het nu met die hetze tegen de geraffineerde suiker? Zit daar een kern van waarheid in of kun je al die adviezen in de wind slaan?

In de eerste plaats mag je dus stellen dat gewone, witte suiker echt geen vergif is. De giftigheid of toxiciteit van alle stoffen zit ‘m namelijk niet in de stof zelf maar in de hoeveelheid waar je aan blootgesteld wordt. Alle stoffen zijn giftig wanneer de hoeveelheid groot genoeg is. Dat geldt zelfs voor water en zuurstof. En wat betreft suiker geldt ook dat je aan enorme hoeveelheden moet denken om echt van een giftige dosis te kunnen spreken. Een dosis waarbij je zelfs als je heel veel snoept, niet in de buurt komt.

Wel levert een grote hoeveelheid suiker, of je die nu uit fruit of rechtstreeks uit de suikerpot haalt, veel calorieën en zorgt het voor schommelingen in het bloedsuikerpeil. En hoewel dus niet giftig, is zo’n hoeveelheid voor de meeste mensen bepaald niet gezond te noemen.

Soms hoor je ook dat de suiker in fruit gewoon veel gezonder is dan geraffineerde witte suiker. Maar sacharose is gewoon sacharose. Wel komen in fruit ook fructose en dextrose ‘los’ voor, dus niet samengevoegd tot sacharose. Maar in ‘losse’ vorm zijn dat zelfs nog eenvoudigere moleculen dan sacharose. Het zijn monosachariden, waar sacharose een disacharide is. En alles wat je voor slechts hoort over simpele, of snelle suiker, geldt dus nog meer voor die losse suiker dan voor pure sacharose.

Wat betekent dit voor jou?

De grootste mythes rondom suiker hebben we hiermee hopelijk ontkracht. Maar dat wil niet zeggen dat je nergens rekening mee hoeft te houden.

Het staat namelijk als een paal boven water dat heel veel mensen gewoon veel te veel suiker consumeren. En hoewel fruit natuurlijk naast suiker nog allerlei andere belangrijke voedingsstoffen bevat, maakt het wat betreft de suiker niet uit waar je die vandaan haalt. Dus als je minder suiker wil eten, kun je toegevoegde suiker beter achterwege laten en moet je ook een beetje op je fruitconsumptie letten.

Zo is het bijvoorbeeld veel beter heel fruit te eten in plaats van sap te drinken, zelfs wanneer je dat sap vers uitperst. Het sap bevat naar verhouding nu eenmaal meer suiker en minder andere voedingsstoffen omdat deze achterblijven in de uitgeperste vrucht of door blootstelling aan de lucht afnemen.

Het grootste probleem met onze grote consumptie van suiker is echter niet het fruit. (Daar zouden veel mensen zelfs best wat meer van mogen eten!) Het gaat om al die producten waar suiker aan wordt toegevoegd. Die zijn dan ook verantwoordelijk voor de slechte naam van de gewone witte suiker.

Het gaat daarbij vaak om snoep, gebak, frisdranken, energy drinks en de suiker die we in de koffie of thee doen. Maar ook producten waarbij je niet direct de link legt met suiker, zoals allerlei sauzen, broodsoorten en kant-en-klaarmaaltijden.

Dus, ook al is geraffineerde suiker geen vergif en is het echt niet ongezonder dan suiker uit fruit, is het erg belangrijk je totale suikerinname eens kritisch onder de loep te nemen.

Niels van Loon
 

Al sinds ik me kan herinneren, heb ik een grote liefde voor voeding, sport en een gezonde levensstijl. Nu werk ik als online leefstijlcoach/voedingscoach en motiveer ik anderen om gezonder te leven.

>