Leptine: wat is het en wat doet het?

Leptine is een belangrijk hormoon in het menselijk lichaam. Dit hormoon is van invloed op onze eetlust en wordt ook wel eens een ‘hongerhormoon’ genoemd. Maar, de functie is eigenlijk het tegenovergestelde van wat je op basis van die benaming zou vermoeden. Hoe dat nu zit, en wat leptine doet in je lichaam, leggen we je hier uit. We kijken ook of leptine een rol van betekenis kan spelen als je bezig bent met afvallen.

Wat is een hongerhormoon?

Leptine wordt in de volksmond dus wel eens aangeduid als een hongerhormoon. Met ‘hongerhormoon’ worden dan alle hormonen bedoeld die van invloed zijn op het opkomen en afnemen van je hongergevoel. Maar, leptine kun je eigenlijk beter een verzadigingshormoon noemen.

Het is namelijk een hormoon dat ervoor zorgt dat je het gevoel krijgt dat je voldoende gegeten hebt. Ghreline is als het ware de tegenhanger van leptine: ghreline is het daadwerkelijke ‘hongerhormoon’, dat ervoor zorgt dat je een hongergevoel ervaart.

Hoe werkt leptine?

Leptine wordt in ons lichaam aangemaakt en afgegeven door cellen in onze vetreserves. Via de bloedbaan komt het terecht in de hersenen, waar dit hormoon het signaal afgeeft dat er voldoende energie op voorraad is. Als je leptine aanmaakt, voel je je dus verzadigd waardoor je niet meer eet. Zou leptine daarmee niet het wondermiddel tegen overgewicht kunnen zijn?

Leptine in de strijd tegen overgewicht

Na de ontdekking van leptine in de jaren ’90 van de vorige eeuw waren de verwachtingen hooggespannen. Leptine in de vorm van medicijnen of supplementen zou wel eens het langverwachte tovermiddel kunnen zijn om overeten en obesitas tegen te gaan. Al snel kwamen er allerlei producten op de markt, en ook nu nog zijn dat soort middelen verkrijgbaar. Helaas is het niet het wondermiddel waarop gehoopt werd.

Het grootste probleem met het toedienen van extra leptine, is dat het een probleem aanpakt waar geen sprake van is. Mensen met overgewicht hebben namelijk helemaal geen tekort aan leptine. Sterker nog: ze maken van zichzelf al erg veel leptine aan, omdat ze ook over grote vetreserves beschikken. En juist in die vetreserves wordt het hormoon aangemaakt.

Het probleem met overgewicht zit ‘m niet in de hoeveelheid leptine in het lichaam, maar in het niet ontvangen of in het negeren van het signaal dat het hormoon afgeeft. Er kan een bepaalde resistentie zijn opgetreden; sprake zijn van ongevoeligheid voor het hormoon.

Veel mensen die structureel te veel eten, hebben bovendien ook vaak de neiging te eten zelfs wanneer ze in principe wel verzadigd zijn. Het eetgedrag wordt beïnvloed door veel meer zaken dan een natuurlijk hongergevoel of het ontbreken daarvan (gewoonte, trek in bepaald voedsel, verslavingsachtige neigingen).

De rol van leptine is in dit soort gevallen dan natuurlijk beperkt. Wanneer je gewend bent te eten op momenten wanneer je niet eens echt honger hebt, negeer je in feite het verzadigingssignaal dat afgegeven wordt door leptine. En dit kan natuurlijk niet verholpen worden door het leptinegehalte in het lichaam te verhogen.

Niels van Loon
 

Al sinds ik me kan herinneren, heb ik een grote liefde voor voeding, sport en een gezonde levensstijl. Nu werk ik als online leefstijlcoach/voedingscoach en motiveer ik anderen om gezonder te leven.

>