1

Hoeveel gram zout per dag eten is gezond?

Zout is een product waar je niet aan ontkomt. In eigenlijk alles wat we eten zit wel zout. Producten waarvan je het verwacht, zoals chips en soep, maar ook producten waarvan je het niet verwacht, zoals ontbijtkoek en melk, bevatten zout. Zout kom je de laatste tijd ook veel in het nieuws tegen. Met name dat wij Nederlanders veel te veel zout binnenkrijgen dat eigenlijk verantwoord is. Als je de nieuwsberichten moet geloven is zout dus helemaal niet gezond. Maar ons lichaam heeft zout wel nodig, toch? Hoeveel gram zout heeft een volwassen persoon dagelijks nodig? En hoe ongezond of gezond is zout werkelijk?

Wat is zout precies?

Met zout in eten wordt eigenlijk altijd keukenzout bedoeld. Als we kijken naar de scheikunde dan is zout bij kamertemperatuur een witte, kristalachtige stof die goed oplosbaar is in water. Zout kan je vinden in de grond waar vroeger zeeën zijn opgedroogd. Ook door zout zeewater te verdampen blijft er zout over.

Zout is de belangrijkste bron van natrium in onze voeding. Als je dus ergens leest over de voor- en nadelen van zout, dan gaat het eigenlijk altijd over de gezondheidseffecten van natrium. De scheikundige naam van keukenzout is dan ook NaCl, oftewel natriumchloride. Zo bestaat één gram keukenzout uit 40% natrium en 60% chloride. In Nederland wordt aan keukenzout ook vaak nog jodium toegevoegd.

In voeding wordt zout gebruikt voor de voordelen van natrium maar vooral als smaakmiddel en smaakversterker tijdens het koken. Zout geeft logischerwijze een zoute smaak aan voedsel. Naast smaakversterker kan zout ook worden gebruikt als bewaarmiddel. Voor de uitvinding van de koelkast had men een andere manier om vlees en vis te bewaren. Namelijk door het te bestrooien met zout en te bewaren in zogenaamde zoutkisten. Dit wordt ook wel pekelen genoemd. De bacteriën in het eten worden door het zout uitgedroogd waardoor het eten niet meer kan bederven.

Naast keukenzout, dus natriumchloride, zijn er nog een aantal andere zouten. Zoals bijvoorbeeld kaliumchloride. Erg handig voor mensen die een natriumarm dieet moeten volgen. Echter is de smaak hiervan ook heel anders.

Zeezout kom je waarschijnlijk ook vaak tegen. Net als keukenzout bestaat deze zout uit natriumchloride, maar bij zeezout wordt er geen jodium aan toegevoegd.

Waar zit zout in?

Behalve dat je zout zelf tijdens het koken kan gebruiken om je eten wat smaak te geven, zit er in heel veel producten al zout doordat er tijdens het bereidingsproces door de fabrikant extra zout aan is toegevoegd. Dit wordt vooral gedaan om de smaak, houdbaarheid of structuur van het eten te verbeteren. Je krijgt eigenlijk al meer dan genoeg zout binnen door het eten van brood, kaas en vleesproducten. Hele hoge gehaltes van toegevoegd zout vind je vooral in pizza, soep, saus, hartige snacks en kant-en-klaarmaaltijden.

Doordat fabrikanten zo veel zout toevoegen, krijgen Nederlanders vaak meer zout binnen dan dat nodig is. De producten an sich bevatten niet schokkende hoeveelheden zout, het komt vooral doordat wij vaak en veel deze producten eten.

Is zout (on)gezond?

Het is nu wel duidelijk dat je als mens in een Westers land veel zout binnenkrijgt. Maar nu is de vraag natuurlijk wat zout eigenlijk doet in het lichaam. Waar is het goed voor en wat zijn de gevolgen van het eten van te veel of te weinig zout? Om te beginnen wordt er vaak gesproken over de gezondheidseffecten van zout, maar eigenlijk wordt daar 9 van de 10 keer de gezondheidseffecten van natrium mee bedoeld. Lees je dus over de voor- en nadelen van zout, bedenk dan in je achterhoofd dat het dan vooral om natrium gaat.

Ons lichaam neemt bijna al het zout op wat in het maagdarmkanaal terecht komt. Zo’n 98% wordt opgenomen door de dunne en dikke darm. Het zout, of eigenlijk het natrium, dat in je lichaam terecht komt, wordt gereguleerd door je nieren. Je nieren zorgen ervoor dat zo’n 95% weer wordt uitgeplast. Een heel klein gedeelte aan natrium raak je nog kwijt door te zweten of via je ontlasting.

Natrium is goed voor een aantal dingen in je lichaam

  • Het regelen van de vochtbalans
  • Het regelen van de bloeddruk, samen met kalium
  • Het zorgt voor een goede werking van de spier- en zenuwcellen

Wat maakt te veel zout eten ongezond?

Natrium is dus een belangrijk mineraal om bepaalde processen in je lichaam goed te laten verlopen. Maar zoals bij elk voedingsmiddel, is het nooit goed om té veel zout te eten. De maximale hoeveelheid keukenzout is 6 gram per dag (2,4 gram natrium). Toch krijgt meer dan 80% van de Nederlanders te veel zout binnen, zo’n 8,2 gram zout per dag of zelfs meer. Er zijn een aantal gevolgen van het eten van te veel zout.

De hoeveelheid natrium in je lichaam wordt gereguleerd in je nieren. Te veel zout zorgt ervoor dat je nieren extra hard moeten werken om het overtollige natrium via je urine het lichaam uit te krijgen. Te veel natrium kan je nieren beschadigen en kan zo nierziektes veroorzaken.

Ook een hoge bloeddruk komt veel voor. Doordat je zoveel zout binnenkrijgt, zal je lichaam meer vocht vasthouden dan dat nodig is. Dat vocht moet ergens heen en zal zich onder andere verplaatsen naar de bloedvaten. Hierdoor wordt de druk in de bloedvaten verhoogd waardoor het hart harder moet werken. Hierdoor wordt het hart dus overbelast omdat het harder moet werken om het bloed goed rond te kunnen pompoen. Op langere termijn kan te veel zout dan ook leiden tot hart- en vaatziekten. Andere gevolgen zijn onder andere maagkanker en botontkalking.

Wat zijn de gevolgen van te weinig zout eten?

Te weinig zout komt eigenlijk nooit voor, niet in Westerse landen in ieder geval. Mocht er sprake zijn van een zouttekort, dan komt dit meestal als gevolg van uitdroging door ernstige diarree of braken. Zelden heeft iemand een zouttekort doordat je te weinig zout binnenkrijgt uit je eten. Gevolgen van het eten van te weinig zout zijn onder andere: vermoeidheid, hoofdpijn, verwardheid, sufheid en in het ergste geval epileptische aanvallen.

Hoeveel gram zout mag je per dag eten?

Er is geen vaste richtlijn hoeveel zout je moet eten om gezond te zijn. De aanbevolen hoeveelheid zout die is vastgesteld door het Institute of Medicine is zo’n 3,75 gram zout per dag. Maar keukenzout bestaat zoals gezegd uit natrium en uit chloride. De richtlijn van natrium is ongeveer 1,5 gram per dag. De aanbevolen hoeveelheid wordt door Nederlanders dus veelal overschreden. De maximale hoeveelheid zout ligt op 6 gram per dag (2,4 gram natrium), ga je hier overheen, dan kan dat gevolgen hebben voor je gezondheid.

Hoe nuttig was dit artikel?

Klik op de sterren om te beoordelen!

Gemiddelde score: / 5. Aantal stemmen:

Het spijt me dat dit bericht niet nuttig was voor jou!

Laat me dit bericht verbeteren!

Ben jij geïnteresseerd in 700+ gratis eiwitrijke recepten?


Bekijk de recepten!
Niels van Loon
 

Al sinds ik me kan herinneren, heb ik een grote liefde voor voeding, sport en een gezonde levensstijl. Nu werk ik als online leefstijlcoach/voedingscoach en motiveer ik anderen om gezonder te leven.

  • Tjitze schreef:

    Met keukenzout wordt hier geraffineerd zout bedoeld. Veel beter is het om Keltisch zeezout of Himalaya zout te gebruiken omdat dit heel veel natuurlijke stoffen bevat die de schadelijke kant van Natrium teniet doen. Natuurlijk moet je daar ook niet teveel van nemen maar één ding is zeker: gebruik geen geraffineerd zout maar één van de soorten die ik hiervoor noem. Daarvan is de schadelijkheid in vergelijking tot het door Niels bedoelde keukenzout vrijwel nihil.

  • >